Με βαθύτατη θλίψη αποχαιρετούμε τον Άλκη Ξ. Ξανθάκη, έναν σπουδαίο δάσκαλο, ιστορικό της φωτογραφίας και συγγραφέα, ο οποίος υπήρξε θεμελιωτής της φωτογραφικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα.
Ο Άλκης Ξανθάκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1945. Σε μια εποχή που η φωτογραφία δεν είχε ακόμη εισαχθεί στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση, σπούδασε επαγγελματική φωτογραφία στο New York Institute of Photography και πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Λονδίνο, με θέμα τη «Φωτογραφία στην Ανώτατη Εκπαίδευση».
Το 1968 ίδρυσε την πρώτη σχολή επαγγελματικής φωτογραφίας στην Ελλάδα, στο Κολλέγιο ΑΚΤΟ, την οποία διηύθυνε και όπου δίδασκε επί δεκαετίες, διαμορφώνοντας γενιές φωτογράφων. Η προσφορά του στην εκπαίδευση υπήρξε ανεκτίμητη.
Υπήρξε επίσης ένας από τους σημαντικότερους ιστορικούς της ελληνικής φωτογραφίας. Το εμβληματικό του έργο, «Ιστορία της ελληνικής φωτογραφίας 1839-1970» (Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών, 1982), παραμένει μέχρι σήμερα το μοναδικό εργαλείο αναφοράς για κάθε μελετητή, έχοντας γνωρίσει 13 εκδόσεις. Το «Λεξικό Φωτογράφων 1839-1960» (2006) αποτελεί ένα έργο ζωής, ένα πολύτιμο αρχείο για την ελληνική φωτογραφική κληρονομιά.
Υπήρξε παραγωγικός συγγραφέας 24 βιβλίων, στα οποία περιλαμβάνονται μοναδικές μελέτες για τη φωτογραφία του Αγίου Όρους, το γυμνό στην ελληνική φωτογραφία, καθώς και η δίτομη έκδοση για τη γερμανική προπαγανδιστική φωτογραφία στην κατοχή. Το 1995 τιμήθηκε από τη Διεθνή Φωτογραφική Ομοσπονδία (FIAP) για την προσφορά του.
Ως εικαστικός φωτογράφος, εργάστηκε κυρίως στην ασπρόμαυρη φωτογραφία, χρησιμοποιώντας παραδοσιακές τεχνικές του 19ου αιώνα, όπως η κυανοτυπία, και παρουσίασε το έργο του σε πολλές ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Η Ένωση Φωτορεπόρτερ Ελλάδας εκφράζει τα ειλικρινή συλλυπητήριά της στην οικογένεια, τους μαθητές και τους οικείους του. Αντί για άλλα λόγια, κρατάμε ως ευχή την ίδια την προσφορά που άφησε στην ελληνική φωτογραφία: ένα ανεκτίμητο συγγραφικό, εκπαιδευτικό και καλλιτεχνικό έργο, που θα συνεχίσει να διδάσκει και να εμπνέει.
Το Διοικητικό Συμβούλιο
Photo credit: Ειρήνη Σαββαΐδη
